43. Mesnevi Şerhi (263-269 Beyit)

Onun bu kıyası halkı güldürdü. Hani Dudu dedi ya kuş, ne diye sen de kellere katıldın, senin de mi kafana vurdular? Hani bakkal Dudu'nun kafasına vurmuştu da, gül yağını döktü diye. Bu sefer Dudu'nun da neydi? Tüyleri dökülmüştü, tel kalmıştı. Baktı ki bir Cevlakiye dervişi Dudu, dile geldi. Dedi ki, sen de mi gül şişesini döktün? Sen de mi gül yağını döktün? O yüzden mi kel kaldın dedi Cevlakiye'yi görünce. Onun bu kıyası halkı güldürdü. O hırka erini de kendi gibi sanmıştı çünkü. Asıl hurucu beyt burada. Temiz kişilerin işlerini kendinle kıyaslama. Temiz insanların işlerini kendinle kıyaslama. Hızır Aleyhisselam'ı kendinle kıyaslama.

Muhammed-i Mustafa Sallallahu Aleyhi Vesselam Hazretleri'ni kendinle kıyaslama. Hazreti Ebu Bekir Raddallahu An Hazretleri'yle kendini kıyaslama. Hazreti Ömer, Hazreti Osman, Hazreti Ali, Ehli Beyt'le kendini kıyaslama. Aşere-i Mübeşşere'yle kendini kıyaslama. Ben de Abdülkadir Geylanıyım deme. Ben de Ahmet Arrufa'yiyim deme. Ben de Hazreti Mevlana'yım deme. Hazreti Mevlana bende tecelli etti deme. Kendini temiz ve iyi insanlarla kıyaslama. Kendini horhakir gör. Kendini eksik noksan gör. Kendini bu noktada onlarla beraber aynı kefeye koyma. Kendini onlarla yarıştırma. Arslan anlamına gelen şirle süt anlamına gelen şir birbirine benzer ama bir değildir.

Demek ki her beyaz gördüğün şey süt değildir. Her şerbet rengindeki şerbet değildir. Kıyaslama. Asla ve asla kendini velilerle bir tutma. Kendini peygamberlerle bir tutma. Ne olacak ya ben de etrafımda beş tane adam toplar ben de şeyhlik yaparım diye düşünme. Ben de iki hal anlatırım, iki rüya anlatırım bunların başına geçerim. Biraz da cebellez-i minnel beşer ederim deme. Öyle çıkıp da kendi kendine ahkam kesme. Kendi kendine yol kuruculardan olma. Allah muhafaza eylesin. Bütün dünya bu yüzden yol azıttı. Allah aptalını az kişiler anladı. İnsanlar bu yüzden yol azıttılar. Ebu Cehil dedi ki asıl bana peygamberlik gelmesi lazımdı. Bu yetime mi peygamberlik gelecek dedi.

Öbür günler dediler ki peygamberler bizim soyumuzdan olması lazım. Nasıl bu soydan gelir? Biz Yahudiyiz. Peygamber soyu biziz. Yahudilerin haricinden hiçbir peygamber gelmez dediler. Herkes yol azıttı. Herkes kendisi gibi gördü onu. Herkes baktı bu da uyuyor dedi. Öyle demediler mi müşrikler? Ya bunun nesi peygamber dediler. Allah dediler bir melek gönderseydi. Allah aciz mi ki dedi. Cenab-ı Hak da dedi ki melek gönderseydim onlar derlerdi ki bu zaten melek. İnsanlar azıttıklarından dolayı hikmeti göremediler. Kör oldular. Nefisleri büyüttü onları. Karşısındaki kimseni kendisi gibi gördü. Karşısındaki kimseyi kendisi gibi tilki zannetti.

Kendisi gibi ejderha, kurt zannetti. Kendisi gibi üç kağıtçı, beş kağıtçı zannetti. Hani Musa'nın, Firavun'un etrafında büyücüler vardı. O büyücüler de Musa'yı büyücü zannetti. Firavun etrafında büyücüleri topladığından Musa'yı da büyücü zannetti. Ne yaptı Ebu Cehil? Vallahi dedi senin büyücü olduğuna şimdi daha fazla inandım. Kuyudan çıkınca. Demek ki işte insanlar etrafındaki insanları hikmet gözüyle değil de avam gözüyle, kirli gözlükle gördüğünden Allah dostlarını az tanıdılar. O yüzden Allah dostları az tanınır. Herkes onların peşine düşmez. Herkes onları tanımaz. O yüzden Cenab-ı Hak ayeti kerimlerde dedi ki, çok azınız iman etti.

Bu çok azınız aşık oldu. Çok azınız böyle gerçek kemal noktasında imana erdi. Allah bizi muhafaza eylesin. Peygamberlerle beraberlik davasına kalkıştılar. Erenleri kendileri gibi sandılar. İşte bu yol azıtıcılar. Bu nefsine düşenler. Bu nefsinin heva ve hevesinde duranlar, peygamberlerle kendilerini aynı zannettiler. Öyle demediler mi? Kimisi ne dedi? Hazreti Peygamber o günkü çöl noktasında en akıllısı insanıymış. Şimdi de biz en akıllıyız. Deistler vardır. Deistler kendilerini zamanın peygamberi görürler. Derler ki biz de peygamberiz. Deisttir o. Var böyle insanlar.

Kadınlar var, erkekler var. Kendilerini Hazreti Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem hazretleriyle eş değerde tutuyorlar. Var öyle insanlar. Kendilerini Kur'an ve sünnet dairesindeki bir mürşid-i kamille eş değerde tutuyorlar. Adam diyor ki o peygambere vahiy gelmiş. Benim şeyhime neden gelmesin diyor. Kardeşim son peygamber Muhammed-i Mustafa sallallahu aleyhi ve sellem hazretleriyle. Hadislerinde buyurmuş ki benden sonra ne bir peygamber ne bir nebi ne bir resul gelecek. Öbür taraftan adam diyor ki ya benim şeyhim de resul diyor. Ona da vahiy geldi diyor. Birisi dedi ki bana Hazreti Mevlana'nın dedi mesnevisini dedi. İlhamla yazdığını söylüyorsun. Evet dedim.

İlham hak. Peki dedi benim şeyhime dedi ilhamın üstü vahiy gelemez mi? Gelemez dedim. Vahiy Hazreti Peygamber Hazreti Cebrail aleyhisselam getirir. Vahiy Cebrail aleyhisselamın vasıtasıyla gelir. İlham ise kalbe doğan bilgidir. İlham vasıtasız Allah tarafından kalbe gelir. Onun delili hücceti o kimsenin kendisidir. Ama vahiy Cebrail aleyhisselamına gelir. Peygamberlere Cebrail aleyhisselamına vahiy gelir. Sen kendini peygamber gibi görme. Ne kadar büyük veli olursan ol. Velilikte en uç noktaya çık. Zamanın kutbulu azamı ol. Yine be peygamber sallallahu aleyhi ve sellem hazretlerinin atının burnunun ucundaki terinin ucundaki tozunun tozunun tozunun tozunun tozulamazsın.

Sen hazreti peygamberle kendini kıyaslama sallallahu aleyhi ve sellemle. Hayır insanlar yol azıtırlar peygamberle kendini bir görürler. Bunlar Allah muhafaza eylesin vartadır. Sufiliğin vartalarıdır. Sufilerin bir kısmı kendilerini peygamber zannetmişler. Vartaya düşmüşler. Sufilik hazreti peygamber sallallahu aleyhi ve sellem hazretlerinin izinde yürümektir. Bir kısım insanlar da kendilerini velilerle eşdeğerde tutmuşlar. Bunlar da umum insanın vartası. Velilerin vartası neymiş? Kendilerini peygamberlerle kıyaslamaları. Bir veli kendisini peygamberle kıyaslıyorsa çok büyük hata yapmış.

Normal bir şekilde veliler yapamaz bunu. O velilik nurundan mahrum. O mahrum o yüzden. Gaflete düşüyor, hataya düşüyor, yanlışa düşüyor, eksiye düşüyor. İnsanların hatası ne? Kendilerini velilerle bir tutmaları. Sen Abdülkadir Geylani Hazretlerinden bir tutma kendini. Sen zamanın velileriyle bir tutma kendini. Kendi kendine öyle soyunmaya kalkma. Düşer parçalanıverirsin. Kedilere yem olursun. Kedilere yem olursun. Allah muhafaza eylesin. İşte dediler biz de insanlarız onlar da insan. Biz de uykuya muhtacız, yemeğe muhtacız onlar da. İnsanlar ne yapar? Kendilerince avvamca böyle akıl yürütürler. Şeytan da böyle akıl yürüttü Adem'e karşı.

Ne dedi? Ben ateşten ve nurdan yaratılmayayım. O ise topraktan yaratılma dedi. Ben ondan üstünüm dedi. Nasıl ben ona secde ederim? Üstünlük davası güttü. Üstünlük davası güden herkes helak olur. Dervişi, şeyhi, velisi, çavuşu, nakibi, nükabbası, hiyerarşik olarak adını ne derseniz deyin. Kim üstünlük davası güderse o helak olur. Tevazu, alçak gönüllü olma, kendini hiç görme, kendini günahkar görme, acziyet içerisinde olma, mahviyet içerisinde olmadır yolumuz. Sakın ha! Sufilik, acziyet ve mahviyettir. Asla ve asla şataat ve şatafat yapmak gerekiyor. Asla.

O yüzden asla bir kimse de ne yapacak? Kendisini velilerle eşlerde tutmayacak. Körlüklerinden arada sonsuz bir fark olduğunu bilemediler. O insanın mana gözü olmadığından, o kimsenin akıl gözü olmadığından, o kimse aradaki farkı da göremedi. Oysa aralarında ulu dağlar kadar fark vardı. İki çeşit arı da bir çiçeği emdi. Fakat bundan zehir peydahlandı öbüründen bal. Hepsi de arama, kimisi bal üretiyor, kimisi de üretilen balları yiyor. Bal üretmiyor. Sağcı ara vardır, sağcı ara ne yapar? Üretilen balları yer. Yani, birisi bal üretmiştir. Bal üreten arıları öldüren, o zehirli arılardır.

Eşek arısı deriz biz onlara. Kocamandır onlar, kahvereng olur. Onlar o bal üreten arıları yemeye çalışır. Onları boğar. O eşek arısı, normalde gidip kovandan balı yemek ister. O kovandan balı yemek istediğinde, üç beş tane bal arısı, kovanın önünde nöbetçiler vardır, boğırır o eşek arısını. Kendi canlarını feda ederler. Kendi canlarını feda ederler. Eşek arısını boğarlar. Asla kovandan içeri katmazlar. Eşek arısını kovandan içeri katma. O çünkü bal düşmanıdır. O çünkü bal arısı düşmanıdır. Dostu düşmanı tanı. Hangisi bal üretiyor, hangisi bal yiyor bil.

Bal yiyenle bal üreteni aynı görme. O senin cehaletini gösterir o zaman. Eşek arısıyla bal arısını aynı fazilette görme. İkisi darı ama birbirlerinden faziletleri farklı. Bazı insanlar var, öbür insanlardan farklı fazilet noktasında. Allah kimini kimisinden üstün yarattı fazilet olarak. Kimi peygamberleri kimi peygamberlerden üstün yaptı fazilet olarak.

Hepsi de peygamber mesleğinde. Ama bazı peygamberler var ki onlara kitap verildi. Fazilet olarak diğer peygamberlerden faziletli. Her veli, hepsi de veli. Bazı veliler var ki öbür velilerden faziletlidir. Sen o fazileti görebiliyorsan o fazileti tanı. Fazileti göremiyorsan sakın ha, sus, edepli ol. Allah bizi onlardan eylesin inşallah. Cenab-ı Hak cümlemizi korusun, muhafaza etsin. İnşallah bir dahaki hafta 270'den devam edeceğiz. İnşallah. Hakkınızı helal edin. Bizden yana da helal olsun. El-Fatiha.